MHRS'den RANDEVU ALAN HASTALARIMIZIN DİKKATİNE

MESAİ DIŞI HASTANEMİZDE BAŞLAMIŞTIR.


  DUYURULAR
PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ

Bilge BEŞİR KALAYCI

Protez Uzmanı                               PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ

Ağızda çeşitli nedenlerle kaybedilmiş olan dişlerin yerine konan, kişilerin estetik ve fonksiyonel olarak ihtiyaçlarını gideren tüm yapay restorasyonlar protezdir.

Protez, diş hekimliğinde en son kullanılan yöntemdir. Çünkü ilk olarak koruyucu diş hekimliğine yönelik tedavi yöntemleri uygulanır. Dişi çürükten korumak, çürüyen dişin dolgusunu yaparak tedavi etmek bu kapsamdadır. Dişteki hasar, bu yöntemlerin fayda sağlamayacağı kadar büyük olursa en son çare olarak protez tedavisi uygulanır. Protez; dişin çok çürüdüğü, dolgunun yetersiz olduğu durumlarda ve dişin kaybedildiği-eksik kaldığı durumlarda kullanılır. Genelde tüm diş hekimleri protez diş konusunda eğitilir. Ancak kimi özel ve hassas durumlarda protez üzerine ihtisas yapmış olan uzmanlara başvurma gereği doğar.

        Protez dişler; sabit protez ve hareketli protez olmak üzere ikiye ayrılır. Sabit protez, ağıza yapıştırılan ve takıldıktan sonra çıkarılamayan protez diş türüdür. Hareketli protez hasta tarafından pratik bir şekilde takılıp çıkarılabilen ve günlük bakıma ihtiyacı olan protez diş türüdür. Sabit protez, genelde az sayıda dişi eksik olan hastalara yapılırken, hareketli protez çok sayıda dişini kaybetmiş hastalar için yapılmaktadır. Hareketli protezler kendi içerisinde de ikiye ayrılır. Eğer hasta tüm dişlerini kaybetmişse tam proteze ihtiyacı vardır. Hasta dişlerinin sadece bir kısmını kaybetmişse de parsiyel denilen kısmi proteze ihtiyaç vardır.

Sabit protezde hastanın dişi kullanılır. Hastanın dişi kesilir, prepare edilir, daha sonra üzeri kaplanır ve hastanın ağzına monte edilir. Tedavi sonrasında hiçbir şekilde hasta tarafından çıkarılamaz, yerinde sabittir.

Sabit protez, yaklaşık olarak on beş günde yapılır. Bu süreç içerisinde hastanın üç ya da dört kere hekimine uğraması gerekir. Bir sabit protezin ortalama ömrü 5 yıl ile 8 yıl arasında değişir. Sabit protez ne kadar sağlam olursa olsun bu süre içerisinde değiştirilmelidir.

Hareketli protez, sabit protez yapılamayan, diş sayısının çok eksik olduğu durumlarda uygulanır. Parsiyel protez, sabit protez yapabilmek için yeterli dişi olmayan hastalar için yapılır. Hastanın hiç dişi yok ise tam hareketli protez yapılır. Bu protez dişler her zaman hasta tarafından pratik bir şekilde takılıp çıkarılabilir. Hareketli protezlerin yapım süreci sabit proteze nazaran daha uzundur. Hareketli protez yapımı 6-7 seans kadar sürer. Ayrıca hasta; protezin uyumu için birkaç hafta daha diş hekimi ile irtibatı koparmamalıdır. Sonuç olarak, hareketli protezin yapılış süreci 6-8 hafta kadar sürmektedir. Hareketli protez ile ilgili toplum içerisinde yanlış bir kanı vardır. Genelde bu tür protezlerin yaşlanınca yapıldığı düşünülür. Oysa bu durum yaş ile değil diş sayısı ile ilgilidir. Diş sayısı ne kadar eksikse hareketli protez ihtiyacı da o derecede artmaktadır.

Hareketli bölümlü protezlerdeki kroşeler özellikle ön dişlerde estetik sıkıntı yaratabilir. Metal kroşeler çevreledikleri sağlıklı dişlerde hasara ve aşınmaya neden olabilir. Hassas tutuculu protezler dişsiz boşlukların hareketli protezle desteklendiği, ağızda mevcut dişlerin, şekil, renk ve pozisyon bozukluklarının da sabit protezlerde düzeltildiği kombine bir protez türüdür. Dayanak olarak kullanılacak dişler prepare edilir. Sabit kronlar yapılırken dişsiz alana yakın olan kısımlarına da hassas tutucu adı verilen hazır malzemeler konulur. Böylece kron üzerine gelen estetik olmayan kroşe yerine ağızda görülmeyen estetiği bozmayan tutuculuk sistemi sağlanmış olur. Bu protezler estetik, tutuculuk ve sağlık açısından klasik bölümlü protezlerden çok daha üstündür.

Hareketli protez kullanmayanlar için başka alternatif de vardır. Bu alternatiflerin başında da implant gelir. İmplantla hareketli protez sabitlenebilir. İmplant kullanıldığı takdirde hiçbir şekilde hareketli protez yerinden oynamaz.

Protez dişlerin bakım yöntemi de yine hareketli protez ve sabit proteze göre değişir. Hareketli protezin bakımı her gün sabun ile fırçalanmalı ve sürekli temiz tutulmalıdır. Eğer ki hasta çok yaşlıysa ve dişlerini bu şekilde hijyenize edemiyorsa bir takım kimyasal temizleyicilerle dişlerinin bakımını gerçekleştirebilir. Hasta hareketli protezini kullanmayacağı zaman mutlaka su içerisinde bekletmelidir. Sabit protezlerin de diş eti hastalıklarına ve plağa karşı korunması için fırçalanması ve diş ipinin kullanılması gerekir. Ayrıca bu tür dişleri fırçalarken protezler için özel üretilen ara yüz fırçaları kullanılmalıdır. Böylece dişler hem diş eti hastalıklarından hem de diş plağından korunur. Bu bakımlar esnasında diş etinde oluşabilecek herhangi bir kanamada bakımı kesmek yerine diş hekiminize müracaat etmemiz daha yerinde ve sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.

Dişleri sıkma ve gıcırdatması sonucu dişlerin çiğneyici yüzünde aşınmalar, ön dişlerin köşelerinde arka dişlerin çıkıntılı kısımlarında mikro çatlaklar oluşur. Röntgen ile saptanamayan bu çatlaklar zamanla büyüyerek dişlerin kırılmasına neden olur. Ayrıca dişlerde aşırı hassasiyet; genellikle soğuğa karşı hassasiyet gelişir. Diş gıcırdatma ile oluşan aşırı basınç dişleri saran kemik desteğinin kaybolmasına neden olur. Yıllar süren gıcırdatma sonucu dişler sallanmaya başlar. Kas ağrısı; özellikle şakak ve yanak bölgesindeki kasların aşırı çalışması bu bölgelerde kas ağrısına neden olur. Baş ağrısı; kas ağrısı zaman zaman baş ağrısı şeklinde kendini gösterir. Çene ekleminde ağrı; çene eklemine aşırı yüklenme nedeni ile eklemde ağrı, çıtırtı benzeri sesler ve kenetlenme olabilmektedir. 

Diş gıcırdatma tedavisinin amacı dişlerde çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır. Diş hekimi tarafından uygulanan, uyku sırasında dişlerin birbirleri ile temasını engellemek amacı ile alt ve üst çene dişlerinin arasına yerleştirilerek kullanılan "gece koruyucuları", diş gıcırdatması semptomatik tedavisinde kullanılan en önemli araçtır.